Duik met ons mee in de fascinerende wereld van Shakespeare, zoals geïnterpreteerd door onze gast Karel Deburchgrave, in onze nieuwste podcastaflevering. Karel, auteur van Shakespeare in scène gezet, ontrafelt voor ons de talrijke mysteries, anekdotes en universele thema’s die het leven en werk van deze Engelse toneelschrijver omringen. Zijn Shakespeare’s verhalen de geboorteplaats van moderne superhelden? Was hij een authentieke creatieve geest of de grootste literaire dief in de geschiedenis?
Luister naar Karel terwijl hij de veelheid aan vragen die zijn boek omarmt, exploreert, zijn bevindingen deelt en zijn diepgaande passie voor de invloedrijke Bard articuleert. We praten over hoe Shakespeare’s verhalen de basis hebben gevormd voor talloze films, en de manieren waarop deze tijdloze stukken zich aanpassen en evolueren in nieuwe media.
Karel onthult waarom hij de keuze maakte om dit verhelderende boek te schrijven en deelt zijn enthousiasme over bepaalde filmadaptaties die de geest van Shakespeare op unieke en innovatieve manieren vastleggen. En, als een extra bonus, zullen we ontdekken hoe ‘Shakespeare in scène gezet’ een essentieel hulpmiddel kan zijn voor leerkrachten die jonge geesten willen inspireren en ze enthousiast maken over Shakespeare’s blijvende erfenis.
Dus trek een comfortabele stoel uit, zet je oortjes in en bereid je voor op een boeiende reis doorheen het leven, de legende en het nalatenschap van William Shakespeare. Mis het niet!
In deze podcast praten we met Kim Schoukens, auteur van het boek Superheld. Kim en haar partner spelen al ruim tien jaar gastgezin voor assistentiehonden. Samen trainden zij Ocho, Urbain, Ygor en E.T. Let op: dat zijn niet hun echte namen! Wie wil weten waarom Kim puppy-pseudoniemen gebruikt, vindt het antwoord in het boek. Superheld biedt een zeldzame en ontroerende blik in de wereld van assistentiehonden en de mensen die hun leven wijden aan het opleiden van deze bijzondere viervoeters.
Kim deelt haar ervaringen en inzichten op het gebied van hondentraining en het belang van het gastgezin. Ze belicht de onvoorwaardelijke liefde die nodig is om een assistentiehond op te voeden, en de unieke band die ontstaat tussen het gastgezin, de hond, en de persoon die uiteindelijk hulp zal krijgen van de hond.
Een belangrijk en ontroerend aspect dat Kim benadruk, is dat assistentiehonden hun taken niet als ‘werk’ zien. Ze zijn toegewijd aan hun doel en gedijen op de vreugde van het helpen van hun menselijke metgezellen.
Kim deelt ook een waardevolle tip voor het publiek: ‘Als u een assistentiehond in uw buurt ziet, negeer hem dan. Laat hem zijn werk doen.’ Ze benadrukt de noodzaak om respect te tonen voor de essentiële taken die deze honden uitvoeren.
Een ander ontroerend moment tijdens het interview: Kim vertelt over de blijvende band tussen de assistentiehond, het gastgezin, en het uiteindelijke baasje. Ook al verhuist de hond naar een nieuwe omgeving, het contact blijft vaak bestaan, wat het diepe gevoel van gemeenschap en gedeelde zorgzaamheid verder benadrukt.
Het boek Superheld van Kim Schoukens is niet alleen het verhaal van assistentiehond Charlie, maar ook een eerbetoon aan alle onbezongen helden – zowel mensen als honden – die zich inzetten om het leven van mensen met een motorische beperking gemakkelijker te maken. Het biedt een uniek perspectief dat ons allemaal aanmoedigt om onze viervoetige vrienden anders te bekijken en de onmetelijke waarde te erkennen die ze in onze samenleving brengen.
In deze podcastaflevering spreken we met Paul Cobbaert, auteur van het boeiende boek Wild land, een uitzonderlijk werk dat de diversiteit en schoonheid van de wilde dieren in België vastlegt. De mythische wolf, de raaf, de oehoe, de bever, de tropische boomkikker, zelfs de mysterieuze lynx – deze en vele andere wilde dieren die terugkeren naar ons land zijn onderwerp van Cobbaerts fascinerende verhalen.
Cobbaert heeft zijn eigen reis door de natuur gemaakt, gesprekken gevoerd met biologen, natuurwerkers, beleidsmakers en activisten, om te begrijpen waarom wilde dieren terugkeren naar België en wat dit zegt over onze natuur. Het resultaat is geen droog wetenschappelijk traktaat, maar een rijk vat vol verhalen, waarin verleden en heden, de menselijke invloed en de wilde, ongetemde schoonheid van de natuur verweven zijn.
Paul spreekt ook uitgebreid over de moeizame maar lonende taak om al deze prachtige wezens in hun natuurlijke omgeving te fotograferen. Hij vertelt over de uren van geduldig wachten, de gerichte zoektocht, en het besef dat wanneer je de natuur intrekt, je altijd wel iets te zien krijgt. De bijna tweehonderd foto’s in het boek zijn getuigen van deze toewijding en passie.
Een bijzondere plek in Pauls hart krijgen de unieke foto’s van de wilde kat, een beeld dat de zeldzaamheid en schoonheid van ons lokale wildlife weerspiegelt. De podcast gaat ook dieper in op het journalistieke aspect van het boek, waarin Paul met heel veel mensen praat over de toestand van onze natuur, de verhalen die ze te vertellen hebben en de uitdagingen waar we voor staan.
Een terugkerend thema in het boek, en in ons gesprek met Paul, is het belang van het herontdekken van onze verwondering voor de natuur, zoals we die als kind hadden. Paul roept iedereen op om er zelf eens op uit te trekken, om te ontdekken, om terug in contact te komen met de natuur en om de natuur te beschermen. Wild land is niet alleen een viering van de schoonheid van onze natuur, maar ook een oproep tot actie, een herinnering dat we de hoeders zijn van dit prachtige wildland.
Wild land is een unieke reis door het hart van onze wilde natuur. Het leert ons dat we niet naar exotische oorden hoeven te reizen om fascinerende dieren te zien. We kunnen op safari in ons eigen land, op zoek naar onze eigen Big Five. Het is een ontdekkingsreis die de moeite waard is.
Steven Bulté in de podcast over zijn boek ‘Vredeskoers’
Vandaag hebben we het grote genoegen om Steven Bulté te verwelkomen, de auteur van het fascinerende boek ‘Vredeskoers’.
Steven is niet alleen een begenadigd schrijver, maar ook iemand die de ervaring van de fietstocht zelf heeft meegemaakt, en ons een unieke inkijk geeft in dit bijzondere fenomeen. Zijn boek neemt ons mee naar het ontstaan van de koers, maar ook naar de verborgen betekenis ervan achter het IJzeren Gordijn, een wereld die voor velen van ons onbekend is.
In ‘Vredeskoers‘ weet Steven een levendig beeld te schetsen, waarin hij niet alleen de geschiedenis en de sportieve prestaties vastlegt, maar ook de politieke lading en de menselijke ervaringen. Hij heeft het boek geschreven vanuit zijn eigen ervaring en beleving, wat het een persoonlijk en tegelijk universeel verhaal maakt.
In deze podcast zullen we dieper ingaan op Stevens ervaringen, de verhalen achter de koers en de invloed die het heeft gehad op de samenleving en cultuur achter het IJzeren Gordijn.
Van de meer dan duizend man die het Vlaams Legioen telde voor zijn omvorming tot de SS-divisie Langemarck bleven er uiteindelijk in 1943, na de gevechten bij Krasny Bor, nog maar 60 over. Zoveel bloed was de VNV-leiding het gebruik van vrijwilligers voor het oostfront als pasmunt voor zijn collaboratiepolitiek waard geweest. En had het puur machtspolitiek gesproken iets opgeleverd? Hadden de militaire inspanningen van de Vlaamse legionairs de droom van een zelfstandig Vlaanderen binnen het Reich dichterbij gebracht? Het antwoord is gekend.
Minder gekend is hoe het Vlaams Legioen zelf het ervan af bracht aan het oostfront, meer bepaald rond Leningrad. Om meer licht in de nevelen van de geschiedenis te werpen focust Philip Van Quaethem op de militaire gebeurtenissen, niet zonder de politieke context errond te schetsen. Van Quaethem is niet de eerste om over de Oostfronters te schrijven. Klinkende namen zijn hem voorafgegaan zoals Jonathan Trigg met Hitlers’ Flemish Lions, Frank Seberechts met Drang naar het Oosten. Vlaamse soldaten en kolonisten aan het Oostfront en Bruno De Wever met Rebellen aan het Oostfront. In 1970 publiceerde oud-Oostfronter Alfons Toelen – weliswaar anoniem – bij uitgeverij Etnika het tweedelige ‘Vlamingen aan het Oostfront’ (deel 1 over het Vlaams Legioen, deel 2 over de Langemarck-divisie). Een herwerkte versie ervan verscheen enkele jaren later in het Duits onder het pseudoniem Alfons Van Arendonk. Wat tot de meest interessante delen van het werk behoort, dat was het opnemen van een gevechtskaartenatlas. Dit militaire aspect kwam in latere werken echter niet of nauwelijks meer aan bod tot Philip Van Quaethem er een boek aan wijdde.
De auteur schildert minutieus de dramatische lotgevallen van de Vlaamse legioensoldaten. Meer dan 400 bladzijden lang kunnen we de strijd vervolgen die ze leverden in wat niet minder dan de hel moet geweest zijn. Los daarvan was er de wrijving die spreekt uit de titel van het boek: Vlaamse Leeuwen, Duitse bevelen. Inderdaad, de vrijwilligers werden geworven onder de belofte dat ze als Vlamingen onder Vlaamse leiding zouden strijden, maar de organisatie te velde zag er wel even anders uit. Eenmaal in de kazerne aangekomen werden ze geconfronteerd met een Pruisische dril waarbij vergeleken de opleiding in het Belgische leger een ‘gemoedelijk onderonsje’ (p. 51) was. De Duitse Waffen-SS officieren keken aanvankelijk neer op de legionairs uit een land waarvan ze nauwelijks iets wisten. Ze hadden zoals de auteur opmerkt een ‘meerderwaardigheidsgevoel tegenover alle buitenlandse soldaten, ‘Germaanse’ of andere. Het elite-idee van de Waffen-SS was er bij hen ingedrild en zou hen nooit verlaten.’ (p. 405) Die houding veranderde wel ietwat naarmate de Vlaamse legionairs hun taaiheid aan het front bewezen.’ Compagniechef Hans Moyen gaf dat zelf toe: ‘De Vlamingen werden en worden nog onderschat, alhoewel ze steeds werden ingezet waar de nood het hoogst was. Wij Duitsers hadden geen goed oog in jullie, toen we uit Arys (noot: in Oost-Pruisen) vertrokken. Maar wij wisten niets over Vlaanderen of wat jullie bezielde.’ (p. 44)
De klachten over en blunders bij de opleiding noopten Reichsführer SS Heinrich Himmler er zelfs toe om in 1942 de nieuwe commandeur von Lettow-Vorbeck op tournee door Vlaanderen te sturen om, zoals de auteur schrijft, ‘volk en land’ beter te leren kennen. Zelfs het Oberkommando der Wehrmacht meldde in een van zijn frontberichten in 1942 dat het Vlaamse Legioen zich ‘bijzonder onderscheiden’ had (p. 177) Moeten we hieruit afleiden dat de Vlaamse oostfronters als kanonnenvlees werden ingezet? Van Quaethem gelooft dit niet: ‘Het hele oostfront was een vleesmolen en het Vlaams Legioen werd niet meer door de mangel gehaald dan de meeste Duitse eenheden.’ (p. 179)
Het blijft een feit dat de confrontatie met de Duitse legergeplogenheden een cultuurschok betekende voor de Vlaamse legionairs. Bovendien hielden de Duitsers weinig rekening met de Vlaamse gevoeligheden. De omvorming van het legioen in SS-Freiwilligen-Sturmbrigade Langemarck toont dit aan of zoals de auteur schrijft:
‘Hiermee werd ondubbelzinnig de overgang naar de Waffen-SS gemaakt. “Vlaanderen” verdween uit de naam van de eenheid, om plaats te maken voor “Langemarck”, wat enkel verwees naar Duitse gevechten in 14-18. Iets waarmee niet één Vlaming enige voeling had.’ (p. 398)
Rest ons nog de vraag waarom we dit boek publiek voorstellen in het ADVN.
In vergelijking met de voornoemde Alfons Toelen deed Van Quaethem voor zijn onderzoek een beroep op heel wat nieuw of nauwelijks ontgonnen archiefmateriaal, zoals onze archivaris Tom Cobbaert wist te vertellen. Eén van die bronnen is het onderzoeksarchief van Alfons Toelen dat sinds 1992 hier in het ADVN bewaard wordt. Van Quaethem wendde voor zijn onderzoek vooral het illustratie- en kaartmateriaal in het archief aan. Het archief Toelen is niet het enige Oostfront-archief in de collectie van het ADVN. Zo zijn er de archieven van de oud-Oostfrontersvereniging Sint-Maartensfonds (SMF), van de VNV-solidariteitsorganisatie Voor Onze Jongens aan het Oostfront (VOJO), van oorlogsverslaggever Frans Van Immerseel, van grafopspoorders Frans Van Robaeys en vereniging Graven in het Oosten en tal van brieven van Oostfronters aan hun familie en vrienden. Het merendeel van deze archieven is reeds beschikbaar voor onderzoekers, maar ook in de nabije toekomst zal het ADVN verder werken aan de toegankelijkheid van deze archieven. Zo zullen in de komende jaren duizenden foto’s en negatieven met beeldmateriaal van het Oostfront gedigitaliseerd worden en vervolgens gekoppeld worden aan de reeds gedigitaliseerde fiches van VOJO en de SMF-Zoekdienst en meer actuele databanken van onderzoekers. Dit wordt niet alleen technisch een uitdaging, ook de omgang met dit soms toch controversiële onderwerp zal niet altijd evident zijn. Al is het ADVN natuurlijk niet onervaren op dit terrein. Als ADVN zijn we dan ook verheugd dat de onderzoeksvruchten die de auteur hier heeft geplukt, in boekvorm gegoten deze avond aan u kunnen worden voorgesteld. We zullen met veel belangstelling luisteren naar wat de auteur ons in het interview met oud-journalist Flip Feyten nog meer zal weten te vertellen.
Prof. Dr. Dirk Rochtus
Voorzitter van het ADVN (Archief voor Nationale Bewegingen)
Op een stormachtige zaterdag brachten we Ludo Abicht en André Gantman, auteurs van het boek Israël/Palestina, samen voor een openhartig gesprek over het conflict tussen Israël en Palestina. Beide auteurs deelden hun soms uiteenlopende perspectieven op de kwesties die spelen in het conflict.
Een van de eerste onderwerpen die aan bod kwamen was antisemitisme en antizionisme. Ludo en André zijnhet erover eens dat het belangrijk is om onderscheid te maken tussen deze twee termen. Antisemitisme is de haat tegen Joden als etnische en religieuze groep, terwijl antizionisme kritiek is op de politieke beweging die streeft naar de oprichting van een Joodse staat in Israël. Hoewel sommige mensen beide termen door elkaar halen, vinden de auteurs het belangrijk om ze te onderscheiden. Ze verschillen wel in hun mening over het feit dat kritiek op de politiek van Israël niet gelijk staat aan antisemitisme.
De voorbije weken en maanden vinden er grote betogingen plaats in Israël tegen de regering. Hoewel een verandering van regering een positieve ontwikkeling kan zijn, vinden beide heren, is het onwaarschijnlijk dat de nieuwe regering onmiddellijk in staat zal zijn om een einde te maken aan het langdurige conflict tussen Israël en Palestina.
Een cruciaal thema in het gesprek is de moed die sommigen zullen moeten opbrengen om zich boven hun achterban te plaatsen om vrede te vinden in dit conflict. Er zijn leiders nodig die bereid zijn om risico’s te nemen en compromissen te sluiten, stellen de auteurs samen vast. Leiders die bereid moeten zijn om hun eigen achterban te overstijgen en hen te overtuigen om hun perspectieven te herzien.
Hoe slagen Ludo en André erin om goede vrienden te zijn, gezien hun vaak erg uiteenlopende meningen over dit beladen onderwerp? Het is belangrijk om een open geest te hebben en te luisteren naar elkaars perspectieven, vinden beiden. Ze benadrukken dat het mogelijk is om vriendschappen te hebben met mensen met verschillende meningen, maar dat het belangrijk is om respectvol en empathisch te blijven, zelfs als men het niet eens is.
Al met al was het een openhartig en inspirerend gesprek tussen de auteurs van Israël/Palestina. Het is duidelijk dat er geen eenvoudige oplossingen zijn voor het conflict, maar dat een beter begrip ervan misschien meer mogelijk maakt.
Op 12 maart 2023 vond er in Antwerpen een boeiende dialoog plaats tussen Bart De Wever, voorzitter van de N-VA, en Rik Torfs, auteur van het boek ‘Tijdgeest‘. Het gesprek stond in het teken van de huidige tijdgeest, de taboes waarmee we worden geconfronteerd, en de houding van de media in turbulente tijden.
Rik Torfs merkte op dat we in emotionele tijden leven waarin emoties steeds vaker instrumenteel worden gebruikt. Bart De Wever stelde dat de rechtsstaat vervelt naar een moraliserende staat. Torfs voegde eraan toe dat recht en moraal uit elkaar gehaald moeten worden, en waarschuwde dat de rechtsstaat in gevaar is.
De Wever hekelde de woke-beweging, in zijn ogen als een wraakbeweging. Torfs benadrukte zijn enorme voorkeur voor vrijheden, met name voor de vrijheid van meningsuiting, en stelde dat de woke-beweging geen volwaardige gesprekspartner is. Beide sprekers beklemtoonden het belang van moedige mensen die tegen de excessen van de woke-beweging durven ingaan. Ze benadrukten het belang van dialoog en het vinden van een evenwicht tussen respect voor de gevoeligheden van anderen en het verdedigen van de vrijheid van meningsuiting.
De dialoog eindigde met een oproep tot meer samenwerking en begrip tussen verschillende groepen in de samenleving, en het belang van het blijven voeren van dergelijke gesprekken om tot een beter begrip van de complexiteit van de huidige tijdgeest te komen.
Bruno Vanspauwen, auteur van Lekkeren gastrorecensent van De Standaard, vindt de uitreiking van Michelin-sterren toch nog steeds een spannend moment. Alleen jammer dat de nadruk op de klassieke Franse keuken blijft liggen. Al blijft de invloed van die keuken op de gastronomie wereldwijd wel enorm, moet ook Bruno erkennen. En ze is ook niet immuun voor verandering: chefs integreren steeds vaker buitenlandse invloeden in hun gerechten.
Samen met mede-foodie David Geens heeft Bruno veel te zeggen over de culinaire wereld in deze gastropodcast. Ook voorbij de Franse keuken. Want laten we toch vooral ook trots zijn op de rijkdom van de gastronomie in Vlaanderen, een regio rijk aan lekkere streekproducten en traditionele gerechten. Bruno is dan ook verheugd dat er steeds meer aandacht komt voor lokale producten en duurzame landbouw. Met respect voor de natuur en het ambacht kunnen we heerlijke gerechten creëren, stelt Bruno vast. De gastronomie is bovendien in voortdurende evolutie, met nieuwe keukens en nieuwe stijlen. Er valt dus altijd wel iets nieuws te ontdekken.
David en Bruno delen hun ervaringen, meningen en tips over de gastronomie, én uiteraard over Bruno’s boek Lekker. Een gastropodcast dus, niet te missen voor de échte foodie.
In deze podcast hebben we het genoegen om te luisteren naar een boeiend gesprek tussen Rik Torfs en Mark Elchardus, twee vooraanstaande auteurs in België. Rik Torfs is hoogleraar, kerkjurist en voormalig rector van de Katholieke Universiteit Leuven. Hij heeft verschillende boeken geschreven over religie, cultuur en maatschappij. Mark Elchardus is een socioloog en hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel. Hij is gespecialiseerd in sociale en politieke veranderingen en heeft meerdere publicaties op zijn naam staan over thema’s als migratie, integratie en samenleving.
In de podcast bespreken Torfs en Elchardus hoe de huidige tijdgeest wordt bepaald door maatschappelijke trends en ontwikkelingen. Door de ontwikkelingen en trends van deze tijd te bespreken, biedt het gesprek een interessante blik op hoe onze maatschappij zich ontwikkelt en hoe deze ontwikkelingen onze tijdgeest vormen.
In zijn boek Tijdgeest gaat Torfs in op thema’s als religie, politiek, media en technologie en beschrijft hij hoe deze ontwikkelingen invloed hebben op ons dagelijks leven en op onze samenleving als geheel. Hij beschrijft hoe deze ontwikkelingen invloed hebben op ons dagelijks leven en op onze samenleving als geheel. Elchardus gaat in zijn boek Vrijheid/Veiligheid dieper in op de discussie over de balans tussen vrijheid en veiligheid. Hij betoogt dat deze twee waarden niet absoluut tegenover elkaar staan, maar elkaar juist aanvullen. Elchardus pleit voor een beleid waarbij vrijheid en veiligheid in balans zijn en waarbij rekening wordt gehouden met individuele vrijheden en privacy.
Tijdens het gesprek gaan Torfs en Elchardus dieper in op deze thema’s en bespreken ze hoe deze van invloed zijn op de huidige maatschappij. Zo komen onder andere de angst voor terrorisme en de groeiende nadruk op veiligheid ten koste van individuele vrijheden aan bod. Ook bespreken ze oude en nieuwe taboes, zoals de maatschappelijke discussie rondom gender en seksualiteit.
Een boeiend gesprek tussen twee vooraanstaande auteurs die een kritische blik werpen op onze hedendaagse samenleving en de maatschappelijke ontwikkelingen die deze vormgeven.
Karl Lauwers, gemeenteraadslid voor CD&V in Mechelen en lid van jong CD&V, pleit voor een politiek die weerpspiegelt wat we elke dag doen in ons gezin, op het werk, of in onze sportclub of jeugdbeweging. Kortom, Lauwers pleit voor personalisme. In deze Ertsberg podcast geeft hij meer uitleg over de richting die de politiek volgens hem moet volgen.
Het begrip personalisme
Personalisme is een alternatief voor de gekende –ismen, zoals individualisme. We zijn slechts wie we zijn in relatie tot de anderen, zegt Lauwers. ‘Mensen leven in verbondenheid met elkaar, het zijn de relaties tussen individuen die onze maatschappij vorm geven.’ Vervolgens kan daar een ideologie en politieke visie rond gebouwd worden.
Personalisme heeft een unieke basis, het is een antwoord op het vergaande individualisme van het liberalisme en het natiedenken van het nationalisme. Het is dus geen tussenvorm, maar een volwaardig alternatief op andere maatschappelijke visies. De inherente verbondenheid maakt onze samenleving en de christendemocratie, benadrukt Lauwers. ‘Ook solidariteit en verantwoordelijkheid hangen samen met die inherente verbondenheid.’
Gemeenschapsdenken als centraal begrip
In zijn boekReset heeft Mark Elchardus bijzondere aandacht voor het gemeenschapsdenken. Lauwers vindt het positief dat gemeenschapsdenken meer aandacht krijg als antwoord op een sterk doorgedreven individualisme, maar men moet wel letten op het feit dat die gemeenschap ten dienste staat van de persoon. ‘We moeten waakzaam zijn over wat het doel is van de gemeenschap.’ Voor het personalisme is het doel het versterken van het individu opdat die zich volledig kan ontplooien. Voor Lauwers is het uitermate belangrijk om dit evenwicht te blijven benadrukken.
Lauwers schreef een opiniestuk in De Standaard als reactie op Gwendolyn Rutten, die niet meer naar het individuele liberalisme kijkt, maar naar het intervidualisme. Daarmee komt ze in de buurt van Vooruit, CD&V en zelfs N-VA. Haar pleidooi voor interviduen die solidair zijn en denken aan de gemeenschap is een opvallende bijsturing. Voor Lauwers is Ruttens pleidooi in feite een pleidooi voor het personalisme, legt hij uit in zijn opiniestuk. De maatschappijvisie van veel partijen overlappen dus, maar in tegenstelling tot het discours van N-VA wil de christendemocratie de nood aan solidariteit toch nog meer in de verf zetten, zegt Lauwers.
De vier grote elementen van personalisme
Verbonden zijn met de mensen in de gemeenschap, solidariteit, subsidiariteit en de sociaal-gecorrigeerde markteconomie vormen de vier pijlers van het personalisme. De mens staat centraal. Economie is dus geen doel op zich, maar een middel om de mens groei en ontplooiing te kunnen geven.
De ideologie van het personalisme, en bijgevolg de christendemocratie, scheerde hoge toppen in de twintigste eeuw, maar is sinds enkele jaren steeds meer in verval. Christendemocraten worden vaak geassocieerd met de verzuiling en staan nog steeds achter een nauwe samenwerking met het middenveld. Het middenveld is de laatste jaren echter zelf grondig veranderd, en als partij moeten we daar opnieuw aansluiting mee vinden, zegt Lauwers. ‘Het is een uitdaging om met dit nieuwe soort middenveld terug in contact te komen.’ Het personalisme is een zeer breed verhaal, waardoor het vaak moeilijker uit te leggen is dan bijvoorbeeld het liberalisme of het nationalisme. Heel wat mensen zijn op zoek naar iets in het politieke midden. Zeker in tijden van polarisatie kan dit voor de christendemocratie het recept zijn om opnieuw vooruitgang te boeken, benadrukt Lauwers.
