- di 26 mei | 19u30
- Salons van het Atrechtcollege, Naamsestraat 63, 3000 Leuven
CAG Boekencafé: de geschiedenis van koks en kelners – Leuven
Op 26 mei organiseert CAG samen met de Erfgoedcel Leuven de eerste editie van het CAG Boekencafé. Het CAG Boekencafé kadert in de publiekswerking van de Erfgoedbibliotheek Landbouw en Voeding van CAG.
Ann De Bie (VRT) leidt de avond in goede banen en gaat in gesprek met auteur Patricia Van den Eeckhout, culinair journaliste Femke Vandevelde en Pasquale Amoruso van restaurant Baracca over de geschiedenis van koks en kelners.
We gaan eerst dieper in op die geschiedenis zelf. Van 1750 tot aan de Tweede Wereldoorlog hielden koks en kelners de restaurants van Brussel, Parijs, Amsterdam, Londen, Berlijn en Wenen draaiende, letterlijk onzichtbaar in ondergrondse, oververhitte keukens, of onzichtbaar op een andere manier: als zaalpersoneel van wie een bijna geruisloze dienstbaarheid werd verwacht. Het is een geschiedenis die zelden verteld wordt.
Daarna schuiven twee gasten met een heel eigen perspectief mee aan. Femke Vandevelde is restaurantcriticus en culinair journaliste voor onder meer De Morgen en The World’s 50 Best Restaurants, met een brede expertise in zowel de Belgische als internationale culinaire wereld. Pasquale Amoruso runt al jarenlang restaurant Baracca in Leuven en kent de horeca van binnenuit, als ondernemer én als iemand die er in opgroeide. Zijn vader Francesco trok in de jaren zeventig vanuit Italië naar Leuven en opende er PepeNero, dat na vele jaren op 9 augustus de deuren zal sluiten.
Dat brengt ons bij de vraag: zouden we dit verhaal over honderd jaar nog kunnen vertellen? Wat blijft er over van de horeca van nu, voor de historicus van later?
Over het boek
Op restaurant gaan is een feest. Maar niemand heeft het over de koks, kokkinnen, kelners en kelnerinnen. Dit boek vertelt de geschiedenis van dat alomtegenwoordige, maar ‘onzichtbare’ horecapersoneel. Koks waren letterlijk onzichtbaar. In hun ondergrondse, oververhitte keukens leverden ze een dagelijkse strijd tegen de klok en de steenkooldampen. Maar ook het zaalpersoneel was in zekere zin onzichtbaar. In de klassensamenleving van voor de Tweede Wereldoorlog werd van hen een dienstvaardige ondergeschiktheid gevraagd.
Van 1750 tot aan de Tweede Wereldoorlog en met focus op Brussel, Amsterdam, Parijs, Londen, Berlijn en Wenen, vertelt Patricia Van den Eeckhout hoe het horecapersoneel leefde, werkte, at, sliep, ruziede en zijn brood verdiende. Hoe werd iemand kok? Hoe verliep een kokscarrière? Waarom waren koks zo gehecht aan hun steenkoolfornuis? En waarom was een koksmes meer dan een gewoon mes? Was de chef de cuisine een tiran of een vaderfiguur? Leefden zaalwerkers enkel van fooien? Waarom bemoeiden horeca-uitbaters zich met de snor van hun kelners? Was een succesvolle maître d’hôtel een entertainer? Waarom leken serveersters zorgende dienstboden? En hoe groot was de zedelijke dreiging van in exotische kostuums gestoken kelnerinnen? Deze en andere kwesties worden in dit boek gefileerd. Welkom in de wereld van koks en kelners!
Over de auteur
Patricia Van den Eeckhout (1953) doceerde sociale geschiedenis en politieke retoriek aan de Vrije Universiteit Brussel. Zij publiceerde over de geschiedenis van onder meer horecawerkers, meesterknechten, supermarkten, consumptie, huisvesting, krotwoningen, arbeidersinkomens en sociale statistieken.
